Quran, nitq və ritorik möcüzələri olan bir kitabdır

13 Sentyabr 2023 - 07:28

321

İnsanlar arasında həmişə bir problem olub ki, fəsahət və bəlağət baxımından ən yaxşı kimdir? Maraqlısı odur ki, ritorika və natiqliyin ən yaxşı cəhətlərini özündə ehtiva edən bir kitab var. Amma bu kitabın sahibi insan deyil.

Qurani-Kərimin möcüzələrindən biri onun ritorik cəhətidir. Quran bütün insanları və cinləri onun ayələrinə bənzər bir ayə ortaya qoymağa çağırdıqda, onun ritorik cəhəti daha qabarıq görünür. İndiyə qədər heç kim Quranın bu istəyinə düzgün cavab verə bilməyib. Hətta Quran ayələrinə bənzər bir ayə belə gətirə bilməyib. Bununla belə, Qurani-Kərimin ritorikasına dair kitablar yazılıb. Qurani-Kərimdə ritorikadan istifadə nümunələri göstərilib.

"Bəlağət" söz və nitqin dinləyicinin əhval-ruhiyyəsi ilə uyğunlaşdırılması deməkdir. Çıxışında həmişə auditoriyanın müxtəlif əhval-ruhiyyəsini nəzərə alan, onların əhval-ruhiyyəsinə uyğun danışan şəxs natiq adlanır. Əgər insan öz sözlərində ritorikanı riayət edirsə, onun sözləri insanın ehtiyacına görə bükülmüş dərman kimi olduğu üçün dinləyicinin mənəvi və psixoloji ehtiyaclarını ödəyir.

Quran ona görə bəlağətli kitabdır ki, o, Allahın kəlamıdır və Allah insanların ehtiyaclarını hamıdan daha yaxşı bilir. Onun insanların ehtiyaclarına ən uyğun olduğu açıq-aşkar bəllidir. Elə bir şəkildə ki, bir ayə belə insanın şəxsiyyətinə böyük təsir buraxır.

Məsələn, fəsahəti və bəlağəti insanları heyran edən Quran bənzətmələrindən bir neçə misal çəkilir:

  1. Kafirlərin əməllərini külək qarşısında külə bənzətmək

"Rəbbini inkar edənlərin (dünyadakı yaxşı) əməlləri fırtınalı bir gündə küləyin sovurub apardığı külə bənzər. Onlar (dünyada) etdikləri əməllərdən heç bir fayda (savab) əldə edə bilməzlər. Budur (haqq yoldan) azıb uzaqlaşmaq! (Doğru yoldan uzaq düşməyin aqibəti belədir. Bir də haqq yola qayıtmaq çətindir!)" (İbrahim, 18).

Uca Allah bu məsəldə inkarçıların əməllərinin nəticəsini sözlərlə heyrətamiz bir mənzərə kimi təsvir etmişdir. Elə bir şəkildə ki, əgər kafirlərin əməllərinin hər tərəfdən dağılmasından danışsaq, həqiqətdə, bu bənzətmədən alınan nəticə o sözlərdən alına bilməzdi.

Bu Quran məsəlinin ən mühüm istifadələri bunlardır: inkarçıların hərəkətlərinin nəticəsini hiss etdirmək, insanların düşüncələrini canlandırmaq, dinləyicilərə təsir etmək və məzmunun ifadəsində müxtəliflik yaratmaq.

  1. Göyü kitab səhifəsi kimi büküb qatlamaqla müqayisə etmək

“Göyü kitab səhifəsi kimi büküb qatlayacağımız günü (qiyamət gününü) yadınıza salın. (O gün insanları) ilk dəfə (yoxdan) yaratdığımız kimi qaytarıb (dirildib) əvvəlki halına salırıq. Biz yerinə yetirməli olduğumuz vədi mütləq yerinə yetirəcəyik. (Biz qiyamət günü sizi dirildib lüt-üryan vəziyyətdə məhşərə gətirməyi vəd etmişdik. Biz onu mütləq edəcəyik)” (Ənbiya, 104).

Bu ayədə varlıq aləmini dünyanın sonunda bükmək haqqında incə bir bənzətmə var. Hal-hazırda bu bir kitab kimi açılır və onun bütün naxışları və sətirləri oxunur və hər biri öz yerində qərarlaşır. Lakin Qiyamətin olduqda, bu nəhəng kitab bütün cizgiləri və naxışları ilə bir-birinə qarışacaq.

Bu ayədə aşkar olmayan iş, insanların bu kateqoriyanı daha asan başa düşməsi üçün onlara aşkar olan iş ilə müqayisə edilir.


mənbə: iqna

Xəbər lenti

Tiflisdə iş adamının qətli: Azərbaycanlı 9 il sonra tutuldu
2024-07-22 21:18

Taksi yaşlı kişini vuraraq öldürüb
2024-07-22 21:14

“Xarici agentlər haqqında” qanuna görə bu gün Gürcüstan Konstitusiya Məhkəməsində növbəti iddia qaldırılacaq
2024-07-22 18:50

Nataxtari yolunda qəza olub
2024-07-22 18:45

İyulun 26-dək olan hava proqnozu açıqlandı
2024-07-22 18:42

23 iyul üçün xarici valyutanın rəsmi məzənnəsi
2024-07-22 18:34

Kobaxidze Latviya Prezidentinin Gürcüstanla vizasız rejimin dayandırılması çağırışına münasibət bildirib
2024-07-22 14:04

Gürcüstanda 4 bala yaxın daha bir zəlzələ olub
2024-07-22 14:01

Yaddaşınızın möhkəm olması üçün bu qidaları yeyin
2024-07-22 13:59

Zurabişvilinin "Xarici agentlər haqqında" qanuna qarşı iddiasının heç bir perspektivi olmayacaq
2024-07-22 13:04

Gürcüstan siyasətində “qara pullar" var
2024-07-22 13:01

NATO hazırda Gürcüstanla aktiv genişlənmə danışıqları aparmır
2024-07-22 12:59

Kobaxidze: Trampın qələbəsi Ukrayna müharibəsini daha tez başa çatdıra bilər
2024-07-22 12:56

Gürcüstanda zəlzələ qeydə alındı
2024-07-22 12:21

Saxta sənədlərdən istifadə etməklə dələduzluq edən şəxslər saxlanılıb
2024-07-22 12:18

İmam Hüseynin (ə) qiyamı haqqında dünya mütəfəkkirlərinin fikirləri
2024-07-22 11:21

Krasnodarda ticarət mərkəzində partlayış olub: Binanın çox hissəsi dağılıb-VİDEO
2024-07-22 11:01

Almaniyada itkin düşmüş Gürcüstan vətəndaşı axtarılır
2024-07-22 10:41

Təzəkənddə iki avtomobil toqquşub
2024-07-22 10:09

Prezidentliyə yeni namizəd: Kamala Harris kimdir?
2024-07-22 09:54

Aİ ölkələrindən Gürcüstana gələn turistlərin sayı artıb
2024-07-21 18:25

Gürcüstanda yaşa görə pensiyanın məbləği...
2024-07-21 16:29

Qəzzada həlak olan fələstinlilərin sayı 38 983 nəfərə çatıb
2024-07-21 14:40

19 yaşlı motosiklet sürücüsünün ölümü ilə bağlı saxlanılan polis məmuru barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib
2024-07-21 14:35

Qoşqu magistral yolda aşıb
2024-07-21 12:22

Gürcülər Rusiyanı düşmən hesab edir, Azərbaycanı isə...
2024-07-21 12:15

Aşura günü Kərbəladakı zəvvaların sayı açıqlandı
2024-07-20 22:07

Rusiyada 13-cü mərtəbədən yıxılan qadın heç nə olmamış kimi yoluna davam etdi
2024-07-20 22:03

Ağır yol qəzasında 3 nəfər həyatını itirdi
2024-07-20 11:58

Bir neçə nəfər arasında dava düşüb - Yaralı var
2024-07-20 06:26

Tbilisidə havanın çirklənməsi təhlükəli həddə yaxınlaşır
2024-07-19 23:34

Xarici dövlətlər Rusiyaya görə Gürcüstana təzyiq ediblər- Şok detallar
2024-07-19 22:48

Gürcüstan və Macarıstan investisiyaların qarşılıqlı qorunması haqqında saziş imzalayıblar
2024-07-19 22:36

Kompüter sistemlərinin qlobal pozulması səbəbindən Kutaisi-Berlin reysi Poznana eniş edib
2024-07-19 16:27

Konstitusiya Məhkəməsi prezidentin rus qanununa qarşı şikayətini qəbul edib
2024-07-19 16:23

Tbilisidə 19 yaşlı gənc yol qəzasında ölüb
2024-07-19 16:21

Xonidə qətl hadisəsi baş verib - bir nəfər saxlanılıb
2024-07-19 16:19

Polis Tbilisi və regionlarda qanunsuz odlu silah və sursat götürüb - 9 nəfər saxlanılıb
2024-07-19 16:16

Xilasedicilər çaydan 15 yaşlı oğlanın cəsədini tapıblar
2024-07-19 16:14

Biz təkcə özümüz deyil, həm də Avropa üçün sülhü qorumuşuq
2024-07-19 16:09


Digər İslam Dünyası xəbərləri:

350 min məscisdi olan ölkə

113